Update vanuit het programmateam
Er gebeurt veel in het programma Nieuw Wetboek van Strafvordering. We willen onze collega’s niet alleen meenemen in de inhoudelijke wijzigingen die het nieuwe wetboek met zich meebrengt, maar ook bijpraten over de ontwikkelingen in het traject richting invoeringsdatum. Hierbij, op een aantal belangrijke gebieden, een korte update vanuit het programmateam.
Nieuw wetboek online te raadplegen
Allereerst goed nieuws: Na lang sleutelen is het nieuwe Wetboek van Strafvordering te raadplegen via de digitale kennisbank Kwest op overheid.nl. De inrichting van de kennisbank is vergelijkbaar met wetten.overheid.nl. Navigeer door de tekst van het nieuwe Wetboek van Strafvordering, vergelijk de artikelen in het huidige en het nieuwe wetboek en zoek begrippen en definities op. Bekijk de digitale kennisbank Kwest via kwest.overheid.nl
Verlenging Innovatiewet per 1 juli 2026
Op 1 juli 2026 treedt de Verlengingswet Innovatiewet Strafvordering in werking. Ook het bijbehorende Innovatiebesluit treedt dan in werking.
De Innovatiewet is een onderdeel van het wetgevingsproject nieuw Wetboek van Strafvordering en heeft een tijdelijke werking. De Innovatiewet heeft in 2022 enkele nieuwe bepalingen in het huidige Wetboek van Strafvordering ingevoegd. De Verlengingswet dient ertoe de werkingsduur van die bepalingen te verlengen tot aan de inwerkingtreding van het nieuwe wetboek. Daarbij worden enkele artikelen gewijzigd en komen ook enkele artikelen te vervallen. Een overzicht van de wijzigingen vind je in dit document en op de JKA-pagina van het nieuwe Wetboek van Strafvordering
Wetgevingstraject
Op 24 februari 2026 stemde de Eerste Kamer in met het nieuwe Wetboek van Strafvordering. Het gaat dan om de twee vaststellingswetten voor de boeken 1 tot en met 8, de hoofdmoot van het hele wetgevingstraject dat in 2014 begon. Hiermee is voor het OM een belangrijke mijlpaal bereikt op weg naar een geheel nieuw wetboek.
Inmiddels zijn er twee aanvullingswetten in de maak, die de boeken 1 t/m 8 aanvullen en wijzigingen. De eerste aanvullingswet, waarin onder andere een regeling voor procesafspraken en de voorwaardelijke strafbeschikking is opgenomen, ligt nu bij de Tweede Kamer (Kamerstukken 36913). De tweede aanvullingswet is nu in formele consultatie. Daarin wordt onder andere het functioneel verschoningsrecht geregeld.
Rapport AcICT en inwerkingtredingsdatum
De Eerste Kamer heeft het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) vorig jaar gevraagd advies uit te brengen over de voorbereiding van de ketenorganisaties op de ICT-aanpassingen voor het nieuwe Wetboek van Strafvordering, inclusief de overkoepelende regie op de invoering. Het College heeft tijdens de deskundigenbijeenkomst in de Eerste Kamer in september vorig jaar aangegeven dat vanwege de onzekerheden rondom ICT geen garantie afgegeven kan worden over de invoeringsdatum.
Het AcICT heeft begin dit jaar onderzoek gedaan bij alle ketenpartners en op 12 mei 2026 een advies aangeboden aan de Eerste Kamer, het volledige rapport is te vinden op de website van de Eerste Kamer. Op dinsdag 26 mei besprak de vaste kamercommissie J&V het AcICT-rapport. De debatten over dit onderwerp zijn online terug te zien; ’s ochtends werd het advies gepresenteerd en besproken, tijdens een tweede overleg in de middag werd dit gesprek vervolgd.
De afgelopen periode is door het ministerie, in afstemming met verschillende ketenpartners, gewerkt aan de beleidsreactie op het advies van het AcICT. In de Collegevergadering van 16 juni is stilgestaan bij het AcICT-advies. Naar aanleiding van dit advies heeft het OM gekeken naar de ICT, verschillende afhankelijkheden en de risico’s opnieuw ingeschat. AcICT wijst bijvoorbeeld op afhankelijkheden zoals een tijdige afronding van het wetgevingstraject en de beschikbaarheid van voldoende financiële middelen. Daarop heeft het College, mede door de analyse van AcICT, aan de minister laten weten dat het zich tijdige invoering niet kan voorstellen. Het College heeft de bestuurlijke partners hierover geïnformeerd. Het College pleit in de brief aan de minister voor een substantieel uitstel met blijvende periodieke herijking, opdat met inachtneming van het huidige en toekomstige adviezen van het AcICT, het Openbaar Ministerie en andere keteninstanties gecontroleerd en beheerst in staat zijn het nieuwe wetboek in te voeren. De bewindspersonen van JenV zullen op korte termijn in een beleidsreactie naar de Eerste Kamer reageren op het advies van het AcICT.
Lees het volledige bericht over de Collegevergadering op intranet.
Voorbereiding invoering
Om de parketten goed voor te bereiden op de invoering, is sinds vorig jaar het onderdeel implementatie aangehaakt bij het programma. Het programmateam hoopt eind dit jaar een goed beeld te hebben van de veranderingen die het nieuwe wetboek met zich meebrengt voor de medewerkers op de parketten. Zodra dit beeld er is, zullen de veranderingen worden vertaald naar concrete acties voor de praktijk. Dit zal in nauwe samenwerking met de parketten gebeuren. In deze nieuwsbrief is een apart artikel te lezen over de stappen die worden doorlopen richting de implementatie van het nieuwe wetboek
Opleiding
Op basis van verschillenanalyses die we binnen het OM uitvoeren, wordt door SSR voor elke doelgroep de opleidingsbehoefte en leerlijn inzichtelijk gemaakt. Daarmee wordt ook de impact van het volgen van de opleidingen voor het OM duidelijk. Hierbij is het uitgangspunt om het onderwijs zo veel mogelijk online aan te bieden en daar waar nodig fysieke contactdagen te organiseren. Vorig jaar is de eerste algemene E-learning over het nieuwe wetboek - Nieuw Wetboek van Strafvordering in vogelvlucht - opengesteld. De komende jaren worden de opleidingen door SSR verder ontwikkeld. Naar verwachting zijn in de tweede helft van 2028 de online modules gereed. Er wordt een implementatieplan opgesteld om dit onderwijstraject in goede banen te leiden.